Kapela Begebenheit

Muzykę taneczną regionu kaszubskiego charakteryzuje forma dwuczęściowa, jakkolwiek nie brak i form trzyczęściowych. Przeważa w niej tonacja durowa. Pod względem treści tańce kaszubskie są artystycznym obrazem różnorodnych tematów zwyczajowych i obyczajowych. Tańce kaszubskie dzielimy na obrzędowe (np. Rëbacczi tuńc, Wiwat, Kòsës, taniec ognia) – niewątpliwie najstarsze formy choreograficzne zachowane do czasów współczesnych,w których tkwią jeszcze znamiona dawnych obrzędów z korzeniami sięgającymi nawet czasów pogańskich. Z tych przesłanek wynika ich charakter. Są one najczęściej wykonywane z powagą, dostojeństwem i dumą, zgodnie z przyjętym rytuałem. Tańce zawodu i pracy (np. Òwczôrz, Szewc, Kòwôl, Cepôrz, Glemda) na Kaszubach najczęściej wyrażają radość z osiągnięć w pracy lub ośmieszają ludzkie niedołęstwo. Tańce popisowe (np. Dzëk, Kòséder, Wôłtôk, Diôbli tuńc) swój początek wywodzą z popisu i chęci pokazania swoich umiejętności tanecznych, więc prawdopodobnie z zalotów. Zabawy taneczne (np. Nasza nënka, Marëśzka, Òkrąc sã wkół, Nasza kòza, Krziżnik, Mùlszka, Zańc, Wiém jô wiém) wykonywano w czasie wspólnych zabaw wiejskich, na weselach i innych uroczystościach rodzinnych. Prawdopodobnie zapisane na Kaszubach tańce wykształciły się pod wpływem prądów muzycznych i choreograficznych ogarniających Europę w drugiej połowie osiemnastego wieku.

Kapela Begebenheit powstała w 2020 roku. Muzykanci wtedy pierwszy raz wzięli udział w konkursie Festiwal Cassubia Cantat, który organizowany jest w Bytowie. Kapela otrzymała wyróżnienie, a głos jury był następujący: “za prostotę, ciepło i pomysłowość w aranżacji – bez nachalnego folkloryzmu – tradycyjnej muzyki źródeł”. Grupa przygotowała trzy utwory czerpiąc z nagrań archiwalnych dostępnych na płycie Cassubia Cantat, a które pozyskane zostały z Instytutu Sztuki Państwowej Akademii Nauk. Po rocznej przerwie, kiedy w 2021 roku ogłoszono kolejną edycję konkursu Cassubia Cantat, Kapela Begebenheit ponownie wzięła udział w przeglądzie i zdobyła Nagrodę Główną Festiwalu. Stało się to przyczynkiem do regularnych spotkań i koncertowania. Inspirację dla zespołu stanowią nagrania archiwalne, źródła traktujące o muzyce kaszubsko-pomorskiej oraz tańcach i zabawach ludowych z terenu Kaszub, które podczas koncertów pełnią funkcje edukacyjne i integrujące zebranych. Żywym źródłem są również muzykanci z Chwaszczyna, tj. Kapela Jankowskiego, którzy wciąż przygrywają melodie modne na zabawach zaraz po II wojnie światowej. W skład Kapeli BH wchodzą: Paulina Węsierska – Baraban + Śpiew + Nauka tańca Tobiasz Wenta – akordeon Piotr Kluczek – Skrzypce Maciej Kuchta – kontrabas.

W 2020 roku, a dokładnie w ostatni dzień wysłania zgłoszenia do konkursu, podjęto decyzję o nadaniu nazwy grupie. “Begebenheit” w tłumaczeniu na język polski miało oznaczać “przypadek”. To polski wyraz był wzorem. Z czasem okazało się jednak, że nie jest to zbyt dokładne tłumaczenie, gdyż “begebenheit” w języku niemieckim oznacza “wydarzenie, zdarzenie”. Członkowie zastanawiali się nad zmianą nazwy, by nowa była łatwiejsza do zapamiętania dla odbiorców, jednakże mnogość zabawnych form wymowy (Bugenheimat, Begebenheis, Gebegebeco?, Gebenhit i. in.) słuchaczy i zainteresowanych sprowokowała grupę do zatrzymania nazwy. Nazwa kapeli znajduje oczywiście swoje wyjaśnienie, bo tradycyjna muzyka kaszubska często zawiera w sobie cechy charakterystyczne niemieckiej muzyki ludowej, co związane jest z zaborami, wyjazdami Kaszubów na prace sezonowe do Niemiec oraz czasy I i II wojny światowej.